بهرام بیضایی چهره سرشناس سینما و تئاتر در سالروز تولد خود درگذشت!

بهرام بیضایی کارگردان شناخته شده سینمای ایران، پس از سال‌ها تلاش و ساخت آثاری ماندگار، در سن ۸۷ سالگی درگذشت. بیضایی سال ۱۳۱۷ درتهران متولد شد اما در آمریکا جان به جان آفرین تسلیم کرد.

بهرام بیضایی تنها یک کارگردان یا نمایشنامه‌نویس نبود؛ او هنرمندی بود که در گستره‌های گوناگون سینما و تئاتر رد پای خود را گذاشته است. تدوین، طراحی عنوان‌بندی و حتی تهیه‌کنندگی بخشی از تجربه‌های اوست. از آغاز دهه‌ی ۱۳۴۰ تا امروز، بیش از دو دهه فعالیت سینمایی و نمایشی او شکل گرفته و حاصلش مجموعه‌ای از فیلم‌های کوتاه و بلند است؛ آثاری چون «چریکه‌تارا»، «مرگ یزدگرد»، «باشو غریبه کوچک»، «شاید وقتی دیگر»، «مسافران» و «سگ‌کشی» که هر یک به نقطه‌ای شاخص در تاریخ سینمای ایران بدل شده‌اند.

بیضایی در کنار فیلمسازی، بیش از سی نمایشنامه نوشته و هشت بار آن‌ها را روی صحنه برده است. افزون بر این، نگارش ده‌ها فیلمنامه، روایت و پژوهش در کارنامه‌ی او دیده می‌شود؛ گواهی بر وسعت نگاه و دغدغه‌های فرهنگی‌اش. پس از یک دهه سکوت، در سال ۱۳۸۶ با فیلم «وقتی همه خوابیم» دوباره به پرده‌ی سینما بازگشت. پیش‌تر نیز برای ساخت «مقصد» تلاش کرده بود، اما مشکلات تولید مانع شد. همین فراز و فرودها باعث شده او در شمار فیلمسازانی قرار گیرد که با وجود آثار اندک، تأثیری عمیق بر جریان سینمای ایران گذاشته‌اند.

بیضایی هنرمندی حساس به طبیعت نیز بود؛ بارها از اندوه خود نسبت به قطع درختان کهنسال سخن گفت. در یکی از سالروزهای تولدش با صراحت بیان کرد که تنها ۹ فیلم بلند و سه فیلم کوتاه ساخته است و بسیاری از پروژه‌هایش هرگز به مرحله‌ی تولید نرسیده‌اند. با این حال، همان تعداد محدود، جایگاهی ویژه برای او رقم زده است.

نمایشنامه‌هایی چون «پهلوان اکبر می‌میرد»، «فتح‌نامه کلات»، «هشتمین سفر سندباد»، «ندبه»، «سهراب‌کشی»، «سلطان مار»، «کارنامه بنداربیدخش»، «چهار صندوق»، «مجلس قربانی سنمار»، «مجلس ضربت زدن»، «طرب‌نامه»، «جنگ‌نامه غلامان»، «خاطرات هنرپیشه نقش دوم» و «تاراج‌نامه» تنها بخشی از میراث نمایشی اوست. در سینما نیز فیلم‌هایی مانند «عمو سبیلو»، «کلاغ»، «غریبه و مه»، «رگبار»، «باشو غریبه کوچک»، «مسافران»، «سگ‌کشی» و «وقتی همه خوابیم» نشان می‌دهند که بیضایی با وجود کم‌کاری، یکی از اثرگذارترین و متفاوت‌ترین هنرمندان تاریخ معاصر ایران باقی مانده است.

این بازنویسی، تصویری دیگرگونه از بیضایی ارائه می‌دهد: هنرمندی کم‌کار اما پرنفوذ، خالق جهانی که هر اثرش به مثابه یک نقطه‌ی عطف در فرهنگ و هنر ایران است.