واردات خودرو به کمک بازار داخلی آمد / آیا ثبتنام خودرو سادهتر و سریعتر شد؟
در سالهای گذشته، متقاضیان خرید خودروهای داخلی از شرکتهایی مانند ایرانخودرو و سایپا موظف بودند مبلغی را به عنوان «پیشپرداخت» در حساب وکالتی خود بلوکه کنند. این مبلغ معمولاً بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان بود و تا زمان قرعهکشی یا نهایی شدن تخصیص خودرو امکان برداشت نداشت. هدف از این روش، اطمینان از توان مالی متقاضیان و جلوگیری از ثبتنامهای غیرواقعی بود.
این سازوکار در زمان خود توانست نظم قابل توجهی به فرآیند فروش خودرو بدهد. اما با راهاندازی سامانه یکپارچه تخصیص خودرو، شیوه پرداختها تغییر کرد و ثبتنام سادهتر شد. در برخی طرحهای جدید، دیگر نیازی به بلوکه شدن مبلغ نیست و کافی است متقاضی موجودی لازم در حساب خود داشته باشد. وجه تا زمان اعلام نتایج آزاد میماند و تنها در صورت نهایی شدن خرید برداشت میشود. این روش هم دست واسطهها را کوتاه میکند و هم مصرفکنندگان واقعی را مشخص میسازد.
برداشتن شرط سپرده بلوکهشده و اثرات آن
محمدعلی حاجیزاده، سرپرست دفتر صنایع خودرو، نیرو محرکه و حملونقل وزارت صمت، اعلام کرد که حذف شرط بلوکه شدن سپرده بانکی باعث افزایش تعداد متقاضیان و ایجاد تقاضای کاذب در بازار خودرو شده است. وی توضیح داد: «استقبال ۶ میلیون نفری از پیشفروش ۷۴ هزار دستگاه خودرو نباید صرفاً به عنوان نشاندهنده نیاز واقعی بازار تحلیل شود. حذف سپرده بلوکهشده باعث شده ثبتنام برای افراد حتی بدون قصد خرید فوری، یک فرصت کمریسک و پربازده شود.» به گفته حاجیزاده، در چنین شرایطی، علاوه بر مصرفکنندگان واقعی، سفتهبازان نیز به امید سود آسان در صف ثبتنام حاضر میشوند، بنابراین رقم ۶ میلیون نفر بازتاب «تقاضای سفتهبازی» در یک اقتصاد تورمی است و نه ضرورت خرید واقعی.
ادامه تولید بدون وقفه
وی افزود که وزارت صمت با مدیریت دقیق و تدابیر هوشمندانه حتی در شرایط تحریم و «جنگ ۱۲روزه» موفق شده خطوط تولید خودرو را بدون وقفه حفظ کند. این ثبات نشاندهنده برنامهریزی دقیق و تابآوری این وزارتخانه در شرایط بحرانی است.
تمرکز بر واردات خودرو
حاجیزاده همچنین از واردات خودرو به عنوان ابزاری برای تعادلبخشی به بازار یاد کرد و گفت: «وزارت صمت در کنار تولید داخلی، واردات خودرو را بهعنوان راهکاری مکمل برای افزایش قدرت انتخاب مصرفکننده و کنترل قیمتها دنبال کرده است. با سادهسازی فرآیندهای گمرکی و صدور مجوز، روند واردات سرعت گرفته و خودروهای وارداتی سریعتر به بازار عرضه میشوند، که این امر فشار قیمتی روی محصولات داخلی را کاهش میدهد.»
