هشدار کارشناسان : ایران در آستانه ابرتورم قرار دارد! + راهکار مقابله با تورم
اخیراً بحثهایی در میان کارشناسان اقتصادی درباره وضعیت تورم در ایران شکل گرفته که واکنشهای متعددی را در محافل اقتصادی به همراه داشته است.
یکی از تحلیلگران بازار سرمایه، بهصورت تئوریک به عوامل بروز ابر تورم پرداخت، اما بعداً توضیح داد که هدف او ارائه هشدار برای پیشگیری از تورمهای شدید بوده و نه پیشبینی قطعی وقوع آن.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که اعلام ارقام نجومی تورم بدون توجه به شرایط واقعی، میتواند انتظارات تورمی را تشدید کند. هرچند اقتصاد ایران در سالهای اخیر تورم بالای ۴۰ درصد را تجربه کرده، اما ساختار اقتصاد هنوز ظرفیت مدیریت و کنترل روند تورم را دارد.
نگاه کارشناسان به ابرتورم
وحید شقاقی شهری، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، در گفتگو با ایبنا تأکید کرد که مطرح کردن عدد تورم ۳۰۰۰ درصدی، صرفاً یک مثال برای تصویرسازی ذهنی از پیامدهای تورمهای بالا بوده و به معنای وقوع آن نیست.
وی افزود که افزایش ناگهانی و شتابان تورم ممکن است رخ دهد و اقتصاد میتواند در مدت کوتاهی به سمت دلاریزه شدن حرکت کند. به همین دلیل، هشدار اصلی توجه جدی به ریشههای تورم و اصلاحات ساختاری است.
چه عواملی ابرتورم ایجاد میکند؟
تجربیات بینالمللی نشان میدهد که ابرتورم دلایل یکسانی ندارد، اما برخی عوامل مشترک مشاهده شده است:
- بدهی خارجی بالا
- کسری شدید بودجه دولت
- خروج سرمایه
- ناترازیهای مالی
با این حال، شرایط هر کشور متفاوت است؛ برخی کشورها منابع نفتی دارند، برخی با جنگ یا تحریم مواجه هستند. نکته مهم، شناسایی بهموقع عوامل تورم و جلوگیری از تشدید آنهاست.
ریشههای تورم در ایران
شقاقی شهری تأکید کرد که ریشه تورمهای شدید ایران عمدتاً به سیاستهای بخش واقعی و مالی اقتصاد برمیگردد و بانک مرکزی به تنهایی قادر به مدیریت بحران نیست. مشکلات ساختاری مانند اقتصاد دستوری، انحصارها، رانت و ناترازیهای مالی مانع اثرگذاری سیاستهای پولی شدهاند.
اقتصاد ایران با چالشهایی مانند بحران آب، فرونشست زمین، ضعف زیرساختها، بحران بانکی و صندوقهای بازنشستگی روبهروست. این مسائل فشار زیادی بر بودجه دولت وارد کرده و باعث افزایش استقراض از بانک مرکزی میشود که خود محرک شوکهای تورمی و ارزی است.
راهکار مقابله با تورم
وی افزود که سیاستهای پولی تنها آخرین حلقه زنجیره ایجاد تورم هستند. ابتدا باید بخش واقعی اقتصاد اصلاح شده و ناترازیهای مالی برطرف شود. این اصلاحات دشوار است، زیرا ذینفعان قدرتمند از وضعیت فعلی سود میبرند و مانع تغییر میشوند.
تا زمانی که مشکلات ساختاری حل نشود، اقتصاد ایران همچنان در معرض شوکهای تورمی و ارزی قرار خواهد داشت و خطر دلاریزه شدن و تورمهای شدید باقی میماند. اولویت دولت و نهادهای اقتصادی، مقابله با ریشههای اصلی تورم است.
