سرانه مصرف لبنیات در ایران کمتر از یک سوم میانگین جهانی / یک سوم مرگ ایرانیها به مشکلات تغذیهای مرتبط است!
آمارها نشان میدهد که یک سوم مرگومیر ایرانیان ناشی از مشکلات تغذیهای است و کاهش مصرف گوشت، میوه، سبزیجات و بهویژه لبنیات، سلامت عمومی جامعه را تهدید میکند. سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۷۰ تا ۸۰ کیلوگرم در سال کاهش یافته که کمتر از یک سوم میانگین جهانی و حتی کمتر از ۵۰ کیلوگرم در برخی گزارشهاست. این کاهش مصرف، هم ناشی از تورم و گرانی لبنیات و هم محدودیت توان خرید خانوارها است.
افزایش قیمت شیر و فرآوردههای لبنی به دلیل چند عامل اتفاق افتاده است؛ از جمله افزایش دو تا سه برابری نهادههای دامداری، هزینههای بستهبندی و انرژی، و تمایل تولیدکنندگان به صادرات شیر و شیرخشک. این روند باعث شده مصرفکنندگان بهویژه دهکهای پایین درآمدی، لبنیات را از سبد غذایی خود حذف یا کاهش دهند. مشاهدات میدانی نشان میدهد خانوادهها اغلب روغن، برنج و مواد اساسی دیگر را به لبنیات ترجیح میدهند و محصولات لبنی در اولویت خرید قرار نمیگیرند.
کاهش مصرف لبنیات میتواند پیامدهای جدی برای سلامت جامعه داشته باشد؛ از جمله کاهش تراکم استخوان، ضعف سیستم ایمنی، افزایش خطر پوکی استخوان در سالمندان و رشد کمتر کودکان. کارشناسان تغذیه تأکید میکنند که مصرف کافی لبنیات به تأمین پروتئین، کلسیم و ویتامین D کمک میکند و نقش مهمی در رشد قد و سلامت استخوانها دارد. نبود این منابع مغذی میتواند به مشکلات جدی جسمی در سنین کودکی و نوجوانی منجر شود.
با وجود اهمیت لبنیات، سیاستهای حمایتی مانند توزیع شیر رایگان در مدارس، بهویژه در مناطق محروم، با محدودیت بودجه و پوشش ناکافی مواجه است. مسئولان معتقدند برای ارتقای سلامت جامعه و جلوگیری از پیامدهای منفی حذف لبنیات، علاوه بر کنترل قیمت، نیاز به فرهنگسازی و توجه بیشتر به تغذیه کودکان و نوجوانان است تا زمینه مصرف مستمر و کافی این محصولات فراهم شود.
