دولت سهمیههای جدید برای بنزین اعلام کرد + جزئیات
مصوبه تازه هیئت وزیران از امروز، ۲۲ آذرماه، وارد فاز اجرا میشود؛ تصمیمی که با هدف بازنگری در نرخها و سهمیههای بنزین اتخاذ شده تا از تداوم واردات سالانه ۶ میلیارد دلاری جلوگیری کرده و زمینه بازگشت کشور به جایگاه صادرکننده بنزین را فراهم کند.
هزینه واقعی بنزین و فشار یارانهای بر دولت
برآوردها نشان میدهد قیمت تمامشده هر لیتر بنزین وارداتی حدود ۶۶ هزار تومان است. با این حال، دولت این سوخت را با نرخ ۱۵۰۰ تومان در اختیار مصرفکنندگان قرار میدهد که به معنای پرداخت یارانهای بالغ بر ۶۱ هزار تومان برای هر لیتر است.
حتی بنزین تولید داخل نیز، بدون در نظر گرفتن ارزش نفت خام، بهدلیل هزینههای استخراج، پالایش، انتقال، توزیع و کارمزد جایگاهها، قیمتی نزدیک به ۱۰ هزار تومان دارد و در نتیجه، دولت برای هر لیتر آن حدود ۵ هزار تومان یارانه میپردازد.
این شرایط سبب شده واردات روزانه مازاد ۲۵ میلیون لیتر بنزین، سالانه بیش از ۶ میلیارد دلار هزینه در پی داشته باشد؛ رقمی که معادل پرداخت یکونیم برابر کل یارانه نقدی کشور یا احداث حدود ۳ هزار کیلومتر بزرگراه است.
محورهای اصلی مصوبه جدید
در نشست ۱۴ آبانماه هیئت وزیران و به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه و وزارت نفت، بستهای برای افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کاهش واردات به تصویب رسید که جزئیات آن ۵ آذر رسانهای شد.
بر اساس این مصوبه، نرخ بنزین در سهمیه نخست (۶۰ لیتر) همچنان ۱۵۰۰ تومان باقی میماند، سهمیه دوم (۱۰۰ لیتر) با نرخ ۳۰۰۰ تومان محاسبه میشود و بنزین کارت اضطراری جایگاهها با قیمت ۵۰۰۰ تومان عرضه خواهد شد؛ نرخی که معادل ۱۰ درصد قیمت تقریبی پالایشگاهی بنزین (۵۰ هزار تومان) است.
اجرای این تغییرات بهصورت تدریجی انجام میشود؛ ابتدا سامانه انتخاب خودرو برای مالکان چند خودرو بهصورت آزمایشی فعال شده و سپس سهمیه خودروهای دولتی، وارداتی، پلاک مناطق آزاد و خودروهای نوشماره گرانقیمت حذف خواهد شد. سهمیه ناوگان عمومی مانند تاکسیها بدون تغییر باقی میماند، اما سهمیه دوم خودروهای دوگانهسوز کاهش مییابد.
مراحل اجرا و موارد استثنا
در گام نخست، نرخ ۵۰۰۰ تومانی در تمام جایگاهها اعمال شده و سهمیه خودروهای دولتی حذف میشود. مرحله دوم شامل حذف سهمیه خودروهای دوم به بعد، نصف شدن سهمیه دوم خودروهای دوگانهسوز شخصی و حذف سهمیه خودروهای نوشماره داخلی با قیمت بالای یک میلیارد تومان است.
در این میان، خودروهای امدادی، آمبولانسها و پلاکهای ویژه جانبازان و معلولان از این تغییرات مستثنا هستند. همچنین امکان تبدیل رایگان خودروهای بنزینی به دوگانهسوز، در چارچوب قانون هوای پاک، ادامه خواهد داشت. برای خودروهایی که سهمیه آنها حذف میشود، کارت سوخت جدید با سهمیه تجمیعی و نرخ ۵۰۰۰ تومان در نظر گرفته خواهد شد.
برآورد کارشناسان نشان میدهد سهمیه ۱۶۰ لیتری برای اغلب خودروها کفایت میکند و تأثیر این سیاست بر نرخ تورم حدود ۰.۲ درصد خواهد بود.
بستههای حمایتی برای مدیریت مصرف
در کنار اصلاح قیمتها، دولت مجموعهای از اقدامات مکمل را نیز دنبال میکند؛ از جمله تبدیل رایگان خودروهای بنزینی به CNG، تسویه مطالبات جایگاههای سوخت، همکاری با خودروسازان برای تولید خودروهای دوگانهسوز، صدور مجوز عرضه LPG در شعاع مشخص پالایشگاهها و تسهیل واردات خودروهای برقی، هیبریدی و کممصرف.
ظرفیت مصرف CNG کشور حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است که در حال حاضر تنها نیمی از آن مورد استفاده قرار میگیرد. بازگشت به سطح مصرف سال ۱۴۰۰ میتواند روزانه ۷ میلیون لیتر صرفهجویی در مصرف بنزین و سالانه حدود ۱.۸ میلیارد دلار منفعت اقتصادی به همراه داشته باشد. این منابع قرار است صرف تأمین کالابرگ شود و در نهایت، کشور را از واردکننده به صادرکننده بنزین تبدیل کند.
