تورم اجاره در مهرماه رکورد زد! / اختلاف دولت و مجلس بر سر راه نجات مستأجران
تورم ماهانه اجاره در مهرماه برای سومین ماه پیاپی افزایش یافت و با رسیدن به ۳ درصد، بالاترین میزان در ۱۱ ماه اخیر را ثبت کرد. این روند افزایشی، زنگ خطر رشد دوباره تورم نقطهای و سالانه اجارهبها را به صدا درآورده است.
در چنین شرایطی، سیاستگذاران حوزه مسکن همچنان درگیر اختلاف نظر درباره بهترین شیوه حمایت از خانوارهای کمدرآمد هستند. برخی نمایندگان مجلس بر تداوم طرح تأمین زمین ۹۹ ساله برای اجرای پروژههای «مسکن ملی حمایتی» تأکید دارند، اما کارشناسان وزارت راه و شهرسازی معتقدند دهکهای پایین درآمدی نه توان پرداخت آورده اولیه را دارند و نه امکان بازپرداخت اقساط سنگین وامها را. به باور آنان، دولت باید منابع محدود خود را صرف ساخت مسکنهای استیجاری دولتی کند تا فقرای شهری در اولویت بهرهمندی قرار گیرند.
طبق گزارش مرکز آمار ایران، تورم ماهانه اجاره در مهرماه ۱۴۰۴ برابر ۳ درصد بوده که بیشترین میزان از آبان سال گذشته است. همچنین تورم نقطهبهنقطه اجارهبها در این ماه ۳۴ درصد اعلام شد. هرچند این رقم نسبت به سال گذشته که رکوردهای بالای ۴۰ درصدی ثبت شده بود کاهش یافته، اما روند افزایشی تورم ماهانه از مردادماه تاکنون نشان میدهد احتمال جهش دوباره در ماههای آینده وجود دارد. کارشناسان یادآور میشوند که تورم ماهانه ۳ درصدی، در صورت تداوم، میتواند در میانمدت به تورم نقطهای بالای ۴۰ درصد منجر شود؛ رقمی که فشار سنگینی بر مستأجران وارد میکند.
برخی نمایندگان مجلس معتقدند واگذاری زمین ۹۹ ساله میتواند با کاهش هزینه زمین، به کاهش قیمت مسکن منجر شود، اما کارشناسان وزارت راه این ایده را فاقد کارایی میدانند. به گفته آنان، فقرای دهکهای ۱ تا ۳ حتی با واگذاری زمین، قادر به ساخت مسکن نیستند و علاوه بر آن، هزینه آمادهسازی زمینها فراتر از توان دولت است. در مقابل، پیشنهاد کارشناسان تمرکز بر مسکن استیجاری حمایتی است؛ اقدامی که در بسیاری از کشورهای جهان برای حمایت از اقشار ضعیف اجرا میشود و میتواند فشار هزینه مسکن را کاهش دهد.
حبیبالله طاهرخانی، معاون مسکن وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که هزینه حداقلی ساخت یک واحد مسکن ملی بدون زمین حدود ۱.۵ میلیارد تومان است. در حالی که سقف تسهیلات بانکی ۶۵۰ میلیون تومان بوده و خانوارها باید حدود ۸۵۰ میلیون تومان آورده نقدی تأمین کنند. با توجه به میانگین درآمد سالانه خانوار شهری (۴۲۹ میلیون تومان)، دهکهای پایین عملاً توان مشارکت در این طرح را ندارند. دهک اول تنها ۱ درصد، دهک دوم ۴ درصد و دهک سوم ۷ درصد از درآمد سالانه خود را پسانداز میکند؛ در نتیجه حتی پس از سالها پسانداز، همچنان با کسری چند صد میلیون تومانی برای تأمین آورده مواجهاند.
طاهرخانی تأکید کرد که در چنین شرایطی بسیاری از متقاضیان دهکهای پایین یا از طرح انصراف میدهند یا امتیاز خود را میفروشند تا بتوانند سایر نیازهای ضروری مانند خوراک و درمان را تأمین کنند.
به گفته معاون وزیر راه، تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد که راهحل واقعی برای تأمین مسکن اقشار ضعیف، نه خانهدار کردن آنها بلکه تأمین مسکن استیجاری عمومی و ارزانقیمت است. این سیاست ضمن کاهش فشار هزینه مسکن، فرصت پسانداز و ارتقای کیفیت زندگی را برای خانوارهای کمدرآمد فراهم میکند. کارشناسان هشدار میدهند که تداوم تورم عمومی و رشد هزینهها میتواند بازار اجاره را در ماههای آینده بیش از پیش ملتهب کند؛ بنابراین کنترل تورم کل اقتصاد، کلید اصلی مهار تورم اجاره و کاهش فشار بر مستأجران خواهد بود.
