افزایش ۱۷ درصدی آلودگی هوای تهران / کاهش چشمگیر روزهای پاک تهران نسبت به دهه گذشته

در صورت ادامه روند فعلی، آلودگی هوای تهران تا افق ۱۴۳۰ حدود ۱۷ درصد افزایش خواهد یافت. کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر دولت و مدیریت شهری اقدامی فوری انجام ندهند، پایتخت با بحرانی جدی‌تر روبه‌رو می‌شود. اجرای سیاست‌هایی مانند معاینه فنی سخت‌گیرانه، برقی‌سازی وسایل نقلیه و توسعه دولت هوشمند می‌تواند تا ۹ درصد از غلظت آلاینده‌ها بکاهد، اما برای اثرگذاری بیشتر، توسعه حمل‌ونقل عمومی به‌ویژه خطوط مترو ضروری است.

آمارها نشان می‌دهد تعداد روزهای پاک در تهران طی سال‌های اخیر کاهش یافته و حتی در برخی سال‌ها شهر وارد وضعیت خطرناک آلودگی شد. دهه ۹۰ دوره‌ای بود که تهران به‌طور موقت بهبود کیفیت هوا را تجربه کرد؛ این روند نتیجه اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه حمل‌ونقلی و بهبود کیفیت سوخت بود. با این حال از سال ۱۴۰۰ به بعد، با رشد جمعیت، افزایش خودروهای شخصی و ضعف سیاست‌های کنترلی، بار دیگر شاخص آلودگی در مسیر صعودی قرار گرفت.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد میزان ذرات معلق ناشی از وسایل نقلیه در تهران از ۸ هزار تن در سال ۱۳۸۰ به ۱۲ هزار تن در سال‌های اخیر رسیده است و در صورت تداوم شرایط فعلی تا سال ۲۰۳۰ (۱۴۳۰ شمسی) این رقم به ۱۴ هزار تن خواهد رسید. در مقابل، اجرای سیاست‌های هوشمند و برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل می‌تواند این عدد را به حدود ۱۱ هزار تن کاهش دهد، یعنی کاهش ۸.۵ درصدی نسبت به وضع موجود.

به گفته کارشناسان، توسعه خطوط مترو مؤثرترین ابزار برای کاهش آلودگی هواست. مطالعات نشان می‌دهد مترو دو برابر خطوط اتوبوس تندرو در کاهش استفاده از خودروی شخصی و ۱.۶ برابر در کاهش آلودگی مؤثر است. با این وجود، کمبود بودجه و بی‌توجهی به توسعه زیرساخت‌های مترو مانع پیشرفت در این مسیر شده است. ادامه این روند می‌تواند آینده تنفسی تهران را با چالش‌های سنگینی مواجه کند.