افزایش چشمگیر مصرف دخانیات در میان دختران جوان
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی از رشد قابل توجه مصرف دخانیات در میان دختران جوان خبر داد و اعلام کرد که بر اساس آمارهای رسمی، میزان مصرف دخانیات در گروه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال با افزایش ۱۳۵ درصدی مواجه شده است.
امید عبداللهی با اشاره به تغییر الگوی مصرف سیگار و قلیان در کشور، گفت: در سالهای گذشته مصرف دخانیات، بهویژه در میان نوجوانان و جوانان، پدیدهای پنهان محسوب میشد، اما در سالهای اخیر این رفتار به شکل علنی و جمعی بروز پیدا کرده و قبح اجتماعی آن تا حد زیادی از بین رفته است. به گفته او، نرخ رشد مصرف دخانیات در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها بهطور غیرمعمول بالاست.
بر اساس دادههای ارائهشده، مصرف دخانیات در میان زنان طی سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ حدود ۸۸ درصد افزایش یافته و در این میان، قلیان سهم نگرانکنندهتری دارد. عبداللهی اعلام کرد که مصرف قلیان در میان زنان طی یک دوره پنجساله ۵۷ درصد رشد داشته، در حالی که این رقم برای مردان حدود ۱۷ درصد بوده است. بیشترین شیوع این روند نیز در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال مشاهده میشود.
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به آمار وزارت بهداشت تأکید کرد: تقریباً تمامی افرادی که وارد چرخه اعتیاد شدهاند، سابقه مصرف دخانیات داشتهاند و این موضوع نشان میدهد سیگار و قلیان یکی از مهمترین دروازههای ورود به آسیبهای اجتماعی هستند. او افزود سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در کشور بهدلیل مصرف دخانیات جان خود را از دست میدهند که بخشی از این تلفات مربوط به افرادی است که تنها در معرض دود سیگار قرار داشتهاند.
عبداللهی با انتقاد از اجرای ناقص قوانین، به قانون جامع مبارزه با دخانیات مصوب سال ۱۳۸۵ اشاره کرد و گفت: این قانون بهدلیل موانع اجرایی و نفوذ منافع اقتصادی، بهویژه مافیای دخانیات، نتوانسته اثرگذاری لازم را داشته باشد. به گفته او، حجم گردش مالی بازار دخانیات در کشور سالانه به حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان میرسد که بخش عمده آن در اختیار شرکتهای خارجی است.
وی همچنین اعلام کرد که سالانه بین ۶۵ تا ۷۰ میلیارد نخ سیگار در کشور تولید میشود و بیش از ۸۰ درصد این تولیدات متعلق به شرکتهای خارجی است. با وجود این، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد محصولات تولیدی در داخل کشور مصرف میشود؛ موضوعی که به گفته او یک هشدار جدی در حوزه سلامت عمومی محسوب میشود. عبداللهی اضافه کرد که پایین بودن قیمت سیگار در ایران حتی منجر به شکلگیری پدیده «قاچاق معکوس» شده است.
در واکنش به این روند، شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام به تشکیل میز تخصصی پیشگیری فرهنگی و اجتماعی از مصرف دخانیات کرده و پس از دهها جلسه کارشناسی، پنج بسته سیاستی را برای گروههای مختلف از جمله دانشآموزان، دانشجویان، رسانهها، اماکن عمومی و موضوع دود دست دوم تدوین کرده است. به گفته عبداللهی، این بستهها تصویب شده و در آستانه ابلاغ قرار دارند.
او همچنین از برنامهریزی برای محدودسازی نمایش و تبلیغ دخانیات در آثار تصویری، شبکه نمایش خانگی و فضای مجازی خبر داد و تأکید کرد که بر اساس مصوبات جدید، هرگونه نمایش مستقیم یا غیرمستقیم مصرف دخانیات در تولیدات رسانهای باید ممنوع شود.
معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان با اشاره به گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی هشدار داد: تبلیغات گمراهکننده درباره کمضرر بودن این محصولات، نقش مهمی در افزایش مصرف آنها داشته است و مقابله با تولید، توزیع و تبلیغ این نوع دخانیات نیز در بستههای سیاستی جدید پیشبینی شده است.
