جزئیات سهمیه‌بندی جدید با بنزین ۱۰ هزار تومانی منتشر شد
بررسی دقیق سیاست‌های جدید عرضه سوخت نشان می‌دهد که ساختار سهمیه‌بندی فعلی برای اکثریت جامعه تغییر نخواهد کرد. خودروهای شخصی که مصرف ماهانه آن‌ها کمتر از ۱۱۰ لیتر است، همچنان از نرخ‌های مصوب قبلی استفاده می‌کنند. نرخ ۱۰ هزار تومانی در واقع به عنوان یک ابزار کنترلی برای ۳۰ درصد از خودروهای پرمصرف در نظر گرفته شده که قصد دارند فراتر از سهمیه کارت شخصی خود سوخت‌گیری کنند. این عرضه مازاد همچنان از طریق کارت‌های آزاد مستقر در جایگاه‌ها انجام می‌شود تا از بروز اختلال در ترددها جلوگیری شود.
روزهای گذشته برخی رسانه‌ها از تصمیم سران قوا درباره افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان خبر داده‌اند. اما موضوع بنزین ۱۰ هزار تومانی چیست و از کجا نشأت می‌گیرد؟
بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، این موضوع در واقع ادامه مصوبه هیات وزیران مورخ ۲ آذر ۱۴۰۴ است که با عنوان «بنزین سه‌نرخی» شناخته می‌شود.
بر پایه این مصوبه، قیمت‌گذاری بنزین با هدف رعایت نیاز منطقی خانوارها و ناوگان حمل‌ونقل طراحی شد؛ به این ترتیب، سهمیه‌های اول و دوم بدون تغییر باقی ماند و در راستای عدالت‌محوری، سهمیه افراد دارای بیش از یک خودرو و همچنین مناطق آزاد اقتصادی و برخی ناوگان از این ساختار حذف شد.
در این چارچوب، نرخ سوم به‌عنوان نرخ بنزین آزاد جایگاه، ابتدا ۵ هزار تومان تعیین شد و قرار بود به‌صورت فصلی و بر اساس درصدی از قیمت خرید از پالایشگاه بازنگری شود. با این حال، دولت به‌دلیل وقوع جنگ تحمیلی سوم، اصلاح قیمت سوم را در زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ متوقف کرده و اجرایی نکرد.
اکنون و با توجه به افزایش ناترازی بنزین، محدودیت در واردات و ضرورت حفظ ذخایر راهبردی کشور، همان مصوبه آذرماه که بر اصلاح فصلی نرخ سوم بنزین تأکید کرده بود اجرایی می‌شود و در فصل تابستان و در ادامه همان طرح پیشین، نرخ سوم بنزین قرار است افزایش یابد، هر چند قیمت دقیق هنوز رسماً اعلام نشده و عدد ۱۰ هزار تومان هنوز رسمی نیست.
برآوردهای نهادهای اقتصادی دولت نشان می‌دهد این اصلاح می‌تواند به کاهش مستقیم و غیرمستقیم مصرف بنزین تا حدود ۶ میلیون لیتر در روز منجر شود.
نکته مهم آن است که این اصلاح تدریجی، ضمن تأمین نیازهای منطقی خانوارها و ناوگان حمل‌ونقل، به‌گونه‌ای طراحی شده که تأثیر محسوسی بر سبد هزینه بیشتر خانوارها نداشته باشد.
منبع: تسنیم
